Sombra Kulturu

mi nen
na san
yu ben
syi esrede
xxx
den sidon lontu
na pinda brafu
leki na den
poti en dape

De tijd gaat zo snel,dat ik
vandaag al niet meer weet,
of ik gisteren nog op tijd
de tijd heb genomen een
tijdje met de tijd zelf bezig te zijn.
Waar blijft de tijd ?

Gado sabi san a du,
a no gi asi tutu.
Efu yu wani koti liba abra,
yu no mu kosi kaiman mama.
Ala pirtifi a no lafu.
Ala busmeti e nyan kasaba,
konkoni e tya nen.

O fa
yu kan ferteri mi
San psa na ini dungru
Pe mi no doro ete.

Waar stond je
toen de lichten
gedoofd waren
en de stilte
heen vloog
opzoek naar de rust
de andere kant
de tijd

Tide na wan hondro fotenti na seibi yari.
Di den tapu na skin katibo.
O mi Tata ef mu taki so.
Yeye wi no fri ete.
A feti moro hebi moro dipi.
Pikin fu African rutu ini wei san psa ini ten….
Fa manspasi kan switi
efu den marki
fromu yu yeye
nanga kra ete
O fa…

Wanneer de grond begrepen heeft
waar ik sta
zal mijn hart zich verblijden
de wereld
zal moeten weten
wat in het duister gebeurde
waar geen ogen konden zien.

Gekreun en gesteun
zullen uitgroeien tot bloemen
om hun heerlijke geur te verspreiden
over mijn geboortegrond
een geur die iedere wrok
en gedachte aan nijd
zal omvormen tot enkel liefde.

Ten wani
meki mati
nanga ten
bika ten
go suku ten
na ten.

Tijd wilt
een verbond sluiten
met de tijd
want die
zocht tijd
bij de tijd.

De praktijk
van het leven
van de Profeet
Te geven aan ons
dat de rol
van de moraal
in dit leven
is zeer dringend
Zonder de Soenah
van de Profeet

Jij zwarte markt
je hebt je dag vandaag
je tijd
jij zwarte markt
je geniet
van schaamteloos genot
jij zwarte markt
je danst
je gemaskerd bal
over de ruggen
van de weerlozen
jij zwarte markt
gedenk de toekomst
nog voor de tijd
je de rug toekeert

Hoeveel tijd
heb ik nodig
om de stilte
die waarde te geven
dat van mij verwacht wordt.

Te den plana e poko kon miti syoro.
Da den parwa mangrove
e fanga den a pasi
mek den krontobon e lafu
Fu di den e feni
pikinso sotu fu se.

Dey na fu wroko
Neti a fu sribi
Mindri fu neti nanga dey
San we du?

Is de tijd
mijn bondgenoot
als de stilte
wordt verstoord
voorbij de kreek
het water
het strand
komt er bij
de rust

pikinso nomo
fu a sabi
di yu abi.

Te aboma e swen leki
kwerman ini watra.
Tye porti.
Efu yu wani,saka go kisi.
Da yo si fa den o swari
yu go na ondro watra

fu abi noya un tanapu
tap wan tinyuku
fu gi obia nyanyan
no broko brede
nanga krugtu-anu

Van s’morgens vroeg
tot s’avonds laat
zijn de kinderen
van de kinderen
bezig te bewegen
naar de richting
van goed en kwaad

Tussen de stilte
was het stil
alleen de ogen
doorkruisen elkaar
alleen de ogen
de stilte
het geheim
achter de stilte

Brada, adyosi
me gwe
bika studenti
e dansi
tyatyatya
na ini Park
leriman e dansi gwaratya
na ini Torarica
wrokoman na kka.

Mi na fu a ketow
ma pe yu kmoto
e lek walesa
sondro fu swari
watra neki.

Fu prati
nanga wan brada
di ben de wan mati
no kisi okasi
fu si na nyun son
fu dey
bika dungru
fu musudey tapu fesi
fu opolangi
meki tonka du
en suta wroko
bruya nanga sari
flaka na tra
blaka duku.

Afscheid nemen
van een broeder
een die je vriend was
die de kans niet kreeg
om de nieuwe zon
van de dag te zien
want de duisternis
van de dageraad
bedekte het uitzicht
van het vliegtuig
opdat de tonka*)
haar verdervelijk
werk kon volvoeren
en ontreddering en smart
tekenden het volgende
zwarte doek.

San pasa di mmanten
na fesi broki
di fromu tori ben abi a wortu
pe nowan sma be gi yesi
fu di a no dati ben de
a mofo di ben meki
soso lei lei leiman.

No tyari dede
kon trowe
na mi mofodoro
bika tra esrede
seni mofo
gi esrede
fu taygi tide
san e wakti en tamara

Mi na nyanman
mi baka bradi
fin’botro e monyo
na mi botri.
Mi na smara
pina-man,
mi sabi o esi
fin’botro e kaster.

Waar stond je
toen de lichten
gedoofd waren
en de stilte
heen vloog
opzoek naar de rust
de ander kant
de tijd

Scheep mij
niet op
met het doodvonnis
want het verre verleden
berichtte reeds
het verleden
om het heden te duiden
wat hem in de toekomst te wachten staat

mi musu tanapu
steyfi tapu mi futu
fu di kondre dyudyu
lontu mi
tye ba…
a gersi na mi sabi
sani fu dati
O grontapu ini mi
san e pasa
ini ten fu ten
Yaba Afi
un kon piki mi no.

Er zal geen bank zijn
mijn geliefde
om ons neer te zetten
en een zoet liefdesverhaal te zeggen
op dit moment
want de ogen van de wereld
zijn rondom ons
Een zachte kus van de tijd
zal ons niet doden.

Na wan firi
di dipi moro dipi
dyodyo tyari yu
go baka ini ten
fu ten
pe ten
ben sabi ten

mi lobi
fu kan taki
wan switi lobi tori
fu di grontapu ai
lontu wi
Wan safri bosi fu ten
no sa kiri wi.

Wanneer er muziek
gemaakt wordt
voorop
Luistert de winti
hoofdschuddend
en zucht achterop
Omdat de door
onwetendheid
Onnozele
zich van de ene offerplaats
naar de andere slingert

Te poku
e naki
na mofodoro
baka–dyari
winti e seki ede
e soktu
Fu di onowsru
Fu no Sabi
e yayo
na ondro–bon.o.

Also mijn zwangerschap
niet van jou komt
dan komt het door
de gafsteen
van Jaba’s geweten
Toen je mij aan het liefkozen was
zei je hoeveel je van me houdt
dat we zullen delen
lief en leed
Nu ik zwanger ben
moet ik horen, dat
het niet van jou komt.

Efu a no yu
abi na bere
da na fu a grebiston
fu yaba konsensi
Te freyri ben e freyri
fa mi lobi yu
fa wi sa prati
bun nanga ogri makandra
Noya bere kon
mi mu yere taki
a no fu yu.

Ik feliciteer alle Surinamers met deze historische dag.
Moge devotie, bezinning en wijsheid u leiden deze dag
Blijf deze dag vooral niet hangen in haat en misgunning.
Stap over je schaduw heen en doe mee met de meerderheid.
Geef dit land niet over aan emotie en haat
Een revolutie is geen theekransje
Doe je niet mee dan zal je net als de honden aan de kant
blijven blaffen want de caravan gaat verder
En zing net als big jones mee : mi du mi du mi du kaba…
bigi dagu kon bijte mi woi woi woi
Kai Kai Kai Kai
Lobi voor alle tegenstanders
Blessi dee ?????

Ay unu di e bribi!
Tan nanga angribere
na wan ordru gi unu
neleki fa a ben de wan ordu gi de
di ben de na unu fesi
so taki unu kan kon kisi leti–ati fasi.

Te sabi
las pasi
ini t’en
nyanyan
o sori
san ben
kruderi
ini dungru

Te wortu
kisi okasi
fu ten
no sabi
en presi
ini ten
e dansi
na ten
mofo doro
fu tide
ten e soktu

Ik heb gehoord
gezien gevoeld
van Santiago de Cuba
neem ik mee
alles wat geconsumeerd
mag worden
als spiegel van mijn
geweten in het
dor­re gras
van zuid America

ini kriki mi komoto
efu mi taygi yu
tak grangran de ini
yu mu bribi
fu di na dape
mi kmoto

yu saka saka
nanga saka
ini yu saka
Kom naar beneden
jouw zaagsel
met de zak in jouw zak

No taigi mi
fu no aksi
grontapu gudu
Ma yu e wasi
ini gudu fu grontapu

Ik zal hier
voor de deur zitten eten
als er binnen
geen banken zijn
maar als zij er wel zijn
waarom
zou ik dan hier zitten
op dit avonduur.

De boot nadert
de kust van ‘t leven
schepelingen haasten zich
nog even wachten
voorbereid of onvoorbereid
zich in te schepen
bedroefd keren
de wachtenden
zich om

Diversity
IS not a thing
it is to know
what you must clean
to make it shine
Diversity
IS your home
your living space
the soul in your skin
Diversity
becomes a force
when thoughts
find themselves
in the power of words

wi abi un eigi tongo
so mi wani
e prodo nanga en
mi wani luku,
mi fesi, ini mi
eigi lukufesi spikri
No mandi mi
fu di mi no wani
prodo nanga san
a no fu mi
Mi ai furu
nanga soso watra
fu ten

I have
seen hurting
felt it
processed it
came to
live with it
dried tears
Life
goes on
a new beginning
proud we are
the new man.

Koninkrijksverband
Adieu Adieu
Nederlanderschap
tot wederziens
Bon voyage Hollandaise
Je Said aujourd’ Hui Surinamais
From the people of Suriname
Laten wij elkaar omhelzen
In Peace Freundschafte en La solidarity
Nu en Altijd
Wij zullen overwinnen
Wi sa wini.

Mijn zwarte moeder
Doezelt op haar bankje,
Alle kleinjes slapen al.
Mijn oude moeder, kom ! Sta op en ga slapen!
Ik weet hoe moe je bent,moeder
Nu zie ik voor het eerst
Hoe wit je haar wordt;
En de rimpels onder je ogen.
Kom ! Laat mij ze zacht gladstrelen
Opdat je niet wakker wordt, moeder………..
En nu je lacht in je sluimering
Zie ik je rotte tanden,moeder
Kom! Wordt wakker! Ga naar je bed
Je hebt nu lang genoeg gedoezeld

Mie braka mama
Na tap hin bangie e djonko,
Ala piekien go sriebie kaba.
Mie ooroo mama kon!Opo go sriebie!
Mie sab’fa joe werie mama
Noo fosie mie de sie
Fa joe wiewier’e witie;
En din proi na ondro joe ai.
Kon! Mek’ mie gra’din safrie– safrie
Foe mek’ joe no wikie,mama………..
En noja die j’ e lafoe na ienie joe sriebie
M’ e sie joe takroe tiefie o lobie mama
Kon! Wiekie ! Go na joe bedie
Joe djonko nofo kaba.

Tai’ede
Fu lobi
Meki
Wiwiri kon
Weti gi grontapu

Te plana
e poko kon a syoro
no luku fa ai kon
luku san
ai tek tyari kwe.

Te dey no e poko go miti mofi niti
Bruya de nanga baka-na.

No tyari dede
kon trowe
na mi mofodoro
bika tra esrede
seni mofo
gi esrede
fu taygi tide
san e wakti en tamara

Kon mek mi
ori yu anu
mi lobi
fu di mi kra
bosi yu sribi
no meki
mi fiti lon gowe
Fu di mi frede
stei noya.

Kom laat me
je hand vasthouden
mijn lief
want ik heb
je omhelsd in de slaap
Laat mijn gevoel
me niet verlaten
uit angst
de strijd om jou aan te gaan

A tapu a momenti
di Tata Colin
kari mi fu opo
bar’wroko gi kondre
Nyun libi e bari
leg wet’alen
na sabana hei
tap kanari
Coronie mi moi pranasi
San tan fu yu
Tata Colin
Profeiti fu Kosu
Pikin fu Diaba Sololi

Te mi gi wan banya prey
yu taki na afgodrey
Te yu e gi fu yu
yu taki na volksbal

Te mi gi wan tafra
yu taki na afgodrey
Te yu e gi fu yu
yu taki na dinner

Te mi e memre de kabra
yu taki na afgodrey
Te mi e memre fu yu
yu tak na herdenking voor de gevallen

Te mi e prey nanga den bakru
yu taki na tagru sani
Te mi e prey nanga fu yu
yu kari den kabouters

We san mi musu teki
di fu yu, di no blaka
piki mi.

Te kondre
lasi mi smeri
sabana bromki
smeri nomo
sa wasi mi
efu fruduwatra
kar’ borsu
afrontu
yu sa afrontu
falawatra
te plana
no e poko kon
miti bangi futu
Tanta Leina ben tai
en anisa fu go na wan fesa.
Ma di a weri en krosi
ne a kisi wa boskopu.
A saka sidon,
a soktu wantron nomo.
San pasa?
Na pe un de noya.

Het monster der werkloosheid
heeft Suriname besprongen.
De schroef der verarming perst
de welvaart uit ons volk.
Bijna iedere Surinamer
heeft zijn familie
personen of gezinnen,
die hij steunen moet.
Het duurt niet lang meer
of de ene helft der Surinamers
moet werken om de andere
helft in het leven te houden.
De boerenstand verarmt.
De winkelstand ziet het
faillissement dreigend
nader komen.
Vertwijfeld gaat de jeugd rond
in een wereld, waarin het recht
op arbeid een leeg woord is.

was het stil
alleen de ogen
doorkruisen elkaar
alleen de ogen
de stilte
het geheim
achter de stilte
Hoeveel tijd
heb ik nodig
om de stilte
die waarde
te geven
dat van mij
verwacht wordt

Te mi
sa kari mi
firi kon tiri
prei prei
fu angri
sa wasi liba
kon krin
te mi doro syoro
mi no sa aksi
no wan sma
frantwortu
fu esrede te tamara

Ik wil mijn vrouw
ruilen voor een pen en stuk papier
om armoede te beschrijven
liefde geluk en derde wereld
een illusie
rijkelanden de lusten
wij de lasten in mijn pen
zal het verzet weerklinken

Blaka
Ef yu no lobi
yu srefi
suma sa musu
lobi yu
Blaka
Ef yu no sabi
yu srefi
suma sa musu
sabi yu
Blaka
Ef yu no e dren
suma sa mu
dren gi yu
Blaka
kon bigin lobi yu srefi
Sabi yu srefi
de yu srefi
dren fu yu srefi.

Uma
Fa waka
Di musudey
Mi si yu
Ini a munkenki
Mi wawan
Si yu
No wan trawan
Lek mi wawan
Mi wawan.

I did not
take it with me
to have the time
on my side
To have is not the time
but the time
is the knowledge
of responsibility
for that time

Edeman
fa yu kan sabi
fa fowru e snorku
efu yu no sribi
nanga fowru
Fa yu
kan firi na switi
fu brasa na musudey
efu yu no abi
wan kamra fu sribi
Efu yu
wani grabu yu pipri
dan yu sa abi
fu tan libi
na den mindri.

Hoogwaardigheids bekleder
hoe zou U
het snurken van de kippen
kunnen kennen
indien U niet
met kippen slaapt
Hoe zou U
de weldaad van het omarmen
van het ochtengloren
kunnen voelen
indien U
er geen bedstee hebt
Indien U
Uw volk wilt begrijpen
dan zult U
in hun midden
moeten verblijven.

Door een vergissing
van de tijd
is de tijd in verlegenheid
gebracht door de tijd

Te mi sa fadon
no opo mi
tek wan taki
fayalobi trowe
na mi tapu
miki gron firi

Mijn boodschap
Wanneer ik neergeveld zal zijn
neem mijn lijf niet op
neem een twijgje
van de fayalobi
gooi het op me neer
maak de aarde tastbaar

Mi no e lon
na ten baka
fu di mi wani
go nanga ten
Ma fu di
mi si taki
ten o drai baka
gi ten
ini ten.

Stop voor een kwarier
het kerkelijk gedoe
op alle radiostations
en geeft de bonumans een kans
en als dit niet kan
stop er mee
laten wij gaan bouwen
een monument
dat ons volk nooit meer
zal kunnen verdelen.

Mi sa singi
a son opo kon
na loktu
mi sa singi
mi pipel kon
na wan
mi sa singi
kar den
Mek den kon nyan
wan mofo aleisi
dringi wan mofo
watra nanga mi
mi sa singi
san na winti
winti lontu mi
winti na libi
winti na dede
Te bai
e naki en tabla
da mi e luku
teki mi yesi arki
ma mi e lespeki en
lek mi eigi Kurturu
Te pae
e prei en dyaran kepan
da mi e tek mi ai e luku
mi yesi e arki
ma mi e lespeki en
lek mi eigi Kurturu
Te me yere na dron e naki
da mi skin e gro
patam tum putum
tum tum
M… dronman ye mer mi
ye mer mi dronman
putum tum tum
mi o bari dronman
Kutum tum tum
woi… woi…
ai dronman
disi na fu mi